Tìm kiếm tài liệu miễn phí

Lịch sử - Văn hoá (12.639)

Chân dung văn hóa hiện đại qua những trang văn và những con người - di sản sống của Hà Nội

Bài viết định hướng việc tìm ra những mã văn hóa, cụ thể là những con người trong trang văn, qua những trang văn và cả những con người đang sống - những nghệ nhân, nghệ sĩ, người dân thường - được coi là “di sản sống” của văn hóa Hà Nội.


Một số biện pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh trong dạy học lịch sử bài nội khóa ở trường phổ thông

Bài viết đi sâu nghiên cứu một số biện pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh trong dạy học Lịch sử bài nội khóa ở trường phổ thông nhằm nâng cao nhận thức lí luận và kĩ năng tổ chức các hoạt động trải nghiệm của giáo viên, góp phần đổi mới phương pháp dạy học bộ môn.


Một số giá trị văn hóa tiêu biểu của làng cổ Lộc Yên huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam

Trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể, vật thể đã được đưa vào trong việc khai thác du lịch. Nhiều kết quả nghiên cứu đã góp phần vào bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa đã bị lãng quên bấy lâu nay, các văn hóa này đã làm giàu thêm bản sắc văn hóa dân tộc ta, góp phần vào sự phát triển du lịch, phát triển kinh tế địa phương.


Quan điểm canh tân về văn hóa, giáo dục cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX ở Việt Nam – nội dung cơ bản và giá trị lịch sử trong giai đoạn hiện nay

Từ việc đi vào phân tích và làm rõ nội dung cơ bản quan điểm canh tân về văn hóa, giáo dục của các chí sĩ yêu nước tiêu biểu giai đoạn cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX ở Việt Nam, bài viết đã chỉ ra những giá trị lịch sử của quan điểm canh tân về văn hóa, giáo dục giai đoạn cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.


Cảm quan Phật giáo trong Tư Dung Vãn của Đào Duy Từ

Đào Duy Từ (1572-1634) là một nhà Nho, ảnh hưởng tư tưởng Thiền – Phật; vấn đề dung hợp tam giáo là hiện tượng khá phổ biến trong tư tưởng các tác giả thời trung đại ở Việt Nam và các nước khu vực văn hóa đồng văn Đông Á đã được thể hiện rõ nét qua trường hợp tác phẩm Tư Dung Vãn. Mời các bạn cùng tham khảo bài viết để nắm rõ hơn nội dung nghiên cứu.


Ngôi nhà sàn nóc mái hình mai rùa - Thành tố di sản/văn hóa tiêu biểu của một số tộc người tỉnh Quảng Nam

Bài viết tập trung làm rõ một số giá trị căn bản của ngôi nhà sàn nóc mái hình rùa của các tộc người thiểu số ở Quảng Nam; đề xuất một số giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của ngôi nhà nóc mái hình mai rùa.


Việc thưởng phạt của vua Thiệu Trị đối với quan quân thực thi nhiệm vụ phòng chống cướp biển

Bài viết tìm hiểu hoạt động thưởng, phạt của vua Thiệu Trị đối với quan, quân thực thi nhiệm vụ phòng chống cướp biển góp phần cung cấp các nguồn tư liệu, bổ sung các góc nhìn về thực trạng cướp biển dưới triều vua Thiệu Trị.


Quá trình hình thành, phát triển và liên kết của các tiểu vương quốc cổ ở miền Trung

Bài viết xem xét lại các nguồn tư liệu cũng như các cách sử dụng và diễn giải các sử liệu liên quan đến sự hình thành của các vương quốc Champa cổ ở miền trung Việt Nam.


Hoạt động chấn hưng thực nghiệp trong phong trào Duy Tân ở Quảng Nam đầu thế kỷ XX

Bài viết trình bày nhìn nhận về tư tưởng hậu dân sinh của các sỹ phu duy tân và hệ thống lại các hoạt động chấn hưng thực nghiệp trên cả phạm vi tỉnh Quảng Nam những năm đầu thế kỷ 20.


Biến đổi nghi lễ tôn giáo tại các cơ sở thờ tự của đạo tứ ân hiếu nghĩa ở huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang

Bài viết này, trước tiên, giới thiệu về hoạt động nghi lễ tôn giáo tại các cơ sở thờ tự của đạo; tiếp theo là nêu ra những biến đổi và nguyên nhân của sự biến đổi trong việc thực hành nghi lễ tôn giáo; qua đó góp phần cập nhật thêm thông tin kiến thức về tôn giáo ở An Giang.


Cội nguồn lịch sử và ý nghĩa văn hóa của hội họa truyền thống Trung Hoa

Nghệ thuật hội họa truyền thống Trung Hoa vốn là mảng kiến thức nằm trong chuyên đề giảng dạy của môn Đất nước học, dành cho sinh viên năm thứ 4 Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Trung Quốc, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội. Vì vậy, để giúp người học có góc nhìn tổng quan, lĩnh hội kiến thức phong phú và hữu dụng hơn, đặc biệt hiểu sâu hơn nữa về cội nguồn đất nước, con người và văn hóa Trung Hoa nói chung, mảng nghệ thuật này nói riêng, trong khuôn khổ bài viết dưới đây, bằng phương pháp tổng hợp và phân tích, chúng tôi tập trung làm sáng tỏ cội nguồn và lịch sử phát triển của hội họa truyền thống Trung Hoa trong dòng chảy lịch sử phát triển của các triều đại Trung Quốc. Qua đó, bài viết chỉ ra những giá trị văn hóa sâu xa, tinh tế hàm chứa trong nghệ thuật hội họa truyền thống Trung Hoa.


Đám cưới truyền thống của người Khmer ở tỉnh An Giang

Đám cưới là một trong những nghi lễ vòng đời quan trọng của mỗi cá nhân. An Giang là nơi tụ cư của bốn dân tộc Kinh - Hoa - Chăm và Khmer, mỗi dân tộc có những hình thức riêng trong việc tổ chức đám cưới. Đám cưới truyền thống của người Khmer An Giang được xem là một hiện tượng độc đáo trong văn hóa của cộng đồng người Khmer, đám cưới diễn ra theo trình tự từ lễ dạm hỏi - lễ ăn hỏi - lễ cưới. Bài viết nhằm hướng đến việc bảo tồn các giá trị tốt đẹp mang tính chất truyền thống trong đám cưới của người Khmer trên địa bàn tỉnh An Giang.


Hoạt động sản xuất, kinh doanh của tư sản người Việt ở Nam Kỳ (1919-1929)

Sau năm 1918, tư sản người Việt ở Nam Kỳ trở thành bộ phận cấu thành giai cấp tư sản Việt Nam, họ tham gia vào nhiều lĩnh vực sản xuất, kinh doanh hơn. Mặt được, họ đã tập hợp một bộ phận người Việt vào các tổ chức kinh tế; tổ chức cạnh tranh kinh tế với tư sản nước ngoài; phát huy những phương thức và cách thức kinh doanh trước đó. Mặt chưa được, vẫn tồn tại những khó khăn nhất định như: chịu sự cạnh tranh chèn ép bởi tư sản nước ngoài; chưa có sự tự chủ trong nhiều ngành kinh tế quan trọng; do lợi ích giai cấp chi phối nên ảnh hưởng chung đến phong trào đấu tranh của dân tộc.


Bài thuyết trình môn Cơ sở Văn hóa Việt Nam: Ẩm thực Tây Bắc

Bài thuyết trình tìm hiểu về cảnh đẹp Tây Bắc; một số phong tục ở Tây Bắc; tìm hiểu một số món ăn đặc trưng, thời điểm ăn, cách ăn và nguyên liệu nấu các món ăn này.


Sự dung hợp giữa Phật giáo bắc truyền với tín ngưỡng truyền thống ở Tiền Giang qua khảo sát một số ngôi chùa

Tiền Giang là vùng đất mới, được khai phá khoảng đầu thế kỷ 17. Nơi đây có nhiều cộng đồng người cùng sinh sống: người Việt, người Hoa, người Khmer, người Chăm, v.v… với nhiều truyền thống văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau. Vì vậy, văn hóa tín ngưỡng ở tỉnh Tiền Giang có sự dung hợp với các nền văn hóa, các tôn giáo khác nhau như Phật giáo, Nho giáo và Đạo giáo, Công giáo, Islam giáo, v.v… Bên cạnh đó, để tồn tại và phát triển trên vùng đất này, Phật giáo đã hòa trộn với tín ngưỡng dân gian và biến đổi cho phù hợp với sinh hoạt tín ngưỡng dân gian. Thông qua sự ra đời, đối tượng thờ tự một số ngôi chùa ở tỉnh Tiền Giang đã cho thấy Phật giáo không chỉ chịu ảnh hưởng của tín ngưỡng dân gian mà còn dung hợp, kết hợp chặt chẽ với tín ngưỡng dân gian để tạo nên bản sắc văn hóa Phật giáo riêng và độc đáo.


Quản lý nhà nước về tôn giáo của một số quốc gia Đông Nam Á

ác quốc gia trong khu vực Đông Nam Á và Việt Nam đều có những chính sách và biện pháp quản lý tôn giáo dựa trên nguyên tắc tôn trọng tự do tôn giáo và hòa hợp tôn giáo nhằm phát triển đất nước bền vững. Để đảm bảo được điều này thì quan điểm và chính sách về tôn giáo đóng một vai trò khá quan trọng và cần thiết trong cả hệ thống chính trị của các quốc gia nói chung, cũng như ở Việt Nam nói riêng. Quan điểm quản lý Nhà nước về tôn giáo của một số quốc gia trong khu vực có sự đa dạng về tôn giáo như Việt Nam cũng là những cơ sở tham chiếu cho công tác quản lý nhà nước về tôn giáo ở Việt Nam.


Công đồng Vatican II - Bước ngoặt về nhận thức của giáo hội Công giáo

Bài viết phân tích các đổi mới mang tính bước ngoặt trong nhận thức của Công đồng Vatican II theo hai chiều kích. Chiều kích thứ nhất là những đổi mới trong nhận thức về chính bản thân Giáo hội Công giáo. Nội dung này được phân tích trên các khía cạnh chính như phụng vụ và tổ chức giáo hội. Thứ hai là những đổi mới trong nhận thức về mối quan hệ giữa Giáo hội với thế giới bên ngoài, cụ thể là mối quan hệ với các tôn giáo khác và thế giới hiện đại.


Đạo tin lành trong cộng đồng người Cơho Chil ở Lâm Đồng

Từ dữ liệu khảo sát điền dã, kết hợp phân tích tư liệu thư tịch từ những nhà truyền giáo, những công trình khoa học đã được công bố, tác giả trình bày về các giai đoạn truyền giáo và những tác động của Tin Lành giáo đến đời sống kinh tế, xã hội và văn hóa của cộng đồng người Cơho Chil (Cil) ở tỉnh Lâm Đồng. Nghiên cứu về Tin Lành trong cộng đồng người Cơho Chil - những cư dân được truyền giáo sớm nhất, có tỷ lệ tín đồ đông đảo nhất ở Lâm Đồng, sẽ góp phần bổ sung tri thức về vấn đề truyền Tin Lành trong các tộc người thiểu số ở Tây Nguyên.


Việc sử dụng ngôn ngữ của người Xtiêng ở Bình Phước trong lĩnh vực tôn giáo, tín ngưỡng

Trong bối cảnh đa dạng tôn giáo ở Đông Nam Bộ hiện nay, nhất là các tôn giáo lớn bên ngoài du nhập, chúng tôi nhận thấy tôn giáo, tín ngưỡng có sự tác động đối với ngôn ngữ các dân tộc thiểu số tại chỗ, cụ thể là người Xtiêng, nhưng chúng tôi cho rằng, tôn giáo, tín ngưỡng chưa phải là yếu tố tác động trực tiếp đến năng lực ngôn ngữ của người Xtiêng. Thay vào đó, cách thức sử dụng ngôn ngữ của họ trên phương diện tôn giáo, tín ngưỡng đã phản ánh và chịu sự chi phối bởi những đặc điểm riêng của từng tôn giáo, tín ngưỡng mà họ tin theo.


Một số lý thuyết nghiên cứu tôn giáo đương đại

Bài viết này trình bày một số lý thuyết nghiên cứu tôn giáo đương đại như lý thuyết thực thể tôn giáo, lý thuyết đa dạng tôn giáo, lý thuyết thế tục hóa và lý thuyết thị trường tôn giáo.


Quan niệm của duy thức học Phật giáo về tâm vương và tâm sở

Trong hệ thống triết học Phật giáo, Duy thức học có vai trò quan trọng, được xem là khoa học nêu rõ tính tướng nhân sinh vũ trụ, nêu rõ tính chất chỗ khởi điểm của tâm thức, những trạng thái, tư tưởng, tình cảm, hành động của con người, giải thích đầy đủ mối quan hệ giữa con người và các sự kiện xung quanh cũng như muôn vật trong vũ trụ, xuất phát từ tâm thức mà đều có ra. Vì thế, Duy thức học Phật giáo được nghiên cứu chi tiết sẽ làm phong phú và bổ sung những vấn đề cơ bản then chốt cho triết học Phật giáo nói riêng, triết học Ấn Độ nói chung. Bài viết luận giải quan niệm của Duy thức học Phật giáo về “Tâm vương” và “Tâm sở”, chỉ rõ vị trí và vai trò của chúng trong triết học Phật giáo.


Niềm tin tôn giáo trong pháp tu tịnh độ qua kinh điển Phật giáo

Nhiều công trình nghiên cứu trước đây từ góc độ tiếp cận Triết học, Sử học về tôn giáo đã chỉ ra các nguồn gốc và quá trình phát triển của pháp tu Tịnh Độ, xu hướng Thiền - Tịnh song tu trong lịch sử Phật giáo. Bên cạnh đó, còn có những công trình tiếp cận pháp tu Tịnh Độ trên bình diện kinh điển, cơ sở thờ tự và đối tượng thờ phụng nhằm tìm hiểu nguyên nhân phát triển cũng như sự truyền thừa thích hợp của các tông phái trong Phật giáo. Đối với pháp tu Tịnh Độ, niềm tin và thực hành là hai vấn đề đặc biệt quan trọng của pháp tu này. Người theo pháp tu này quan niệm như thế nào về niềm tin? Vì sao cần phải chú trọng niềm tin mới có thể thực hành Niệm Phật rốt ráo? Trong bài viết này, trên cơ sở tiếp cận Tôn giáo học, bước đầu chúng tôi khảo cứu một số kinh điển Phật giáo, nhất là kinh điển thuộc Tịnh Độ tông, nhằm làm rõ niềm tin trong pháp tu Tịnh Độ, một pháp tu đặc biệt quan trọng trong Phật giáo nói chung và Phật giáo Bắc truyền nói riêng trong lịch sử.


Hoạt động của Ni giới hệ phái khất sĩ tại thành phố Hồ Chí Minh

Hệ phái Khất sĩ ra đời, hoạt động, thực hiện vai trò, chức năng và thể hiện những giá trị nhân văn sâu sắc. Các chuẩn mực đạo đức của Hệ phái Khất sĩ có tác dụng điều chỉnh hành vi, nhân cách con người; ảnh hưởng tích cực đến một bộ phận quần chúng nhân dân. Ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay, Ni giới Khất sĩ giữ một vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của một bộ phận nhân dân. Trong bài viết này, tác giả tập trung phân tích những hoạt động của Ni giới Khất sĩ thuộc Hệ phái Khất sĩ, để từ đó nhìn nhận những giá trị tinh thần trong đời sống sinh hoạt tôn giáo của hệ phái.


Vai trò của gia đình đối với sinh hoạt tín ngưỡng tôn giáo ở Việt Nam

Bài viết này chỉ đặc biệt nhấn mạnh đến mối quan hệ giữa gia đình & tín ngưỡng tôn giáo trên một số phương diện sau: (1) Gia đình với tư cách là một đơn vị xã hội trực tiếp thực hành các sinh hoạt tín ngưỡng tôn giáo; gia đình với chức năng giáo dục, nuôi dưỡng, bảo vệ và hình thành nhân cách cho con người đã gián tiếp lưu giữ, bảo lưu các hình thức sinh hoạt tôn giáo; gia đình với thiết chế đặc trưng riêng biệt đã tham gia vào quá trình điều chỉnh, định hướng tư duy tôn giáo, phát triển các giá trị tôn giáo cho các thành viên của mình.


Sinh hoạt Phật giáo Trúc Lâm ở tỉnh Bắc Giang hiện nay

Đến đời Trần, Phật giáo Trúc Lâm, còn gọi là Phật giáo nhất tông được thành lập và đi vào hoạt động trên cơ sở hợp nhất ba thiền phái đã có sẵn trước đó. Tam tổ Phật giáo Trúc Lâm thời đó, cụ thể là Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang, muốn thống nhất tất cả tăng sĩ nước nhà vào một giáo hội, trên cơ sở thống nhất trong một hình thức tổ chức, quản lý, điều hành theo cương lĩnh, tôn chỉ, chủ trương, đường lối hoạt động, sinh hoạt cụ thể của Phật giáo. Ở tỉnh Bắc Giang hiện nay, Phật giáo nói chung và Phật giáo Trúc Lâm nói riêng đã phát triển và ăn sâu vào tâm thức của người dân. Trong bài viết này, trên cơ sở sự phát triển của Phật giáo Trúc Lâm ở tỉnh Bắc Giang, tác giả tập trung vào việc phân tích thực trạng sinh hoạt Phật giáo Trúc Lâm trên ba khía cạnh niềm tin, thực hành và cộng đồng.


Một số thay đổi về thờ cúng ở đình làng tại thành phố Hồ Chí Minh hiện nay (Nghiên cứu trường hợp đình Nam Chơn, Quận 1)

Trong bài viết này, tác giả tập trung nghiên cứu những thay đổi trong tín ngưỡng đình làng ở Thành phố Hồ Chí Minh nói chung, nghiên cứu trường hợp tại đình Nam Chơn nói riêng để thấy được những hoạt động tín ngưỡng thờ Thành hoàng trong một ngôi đình đô thị đương đại. Trục so sánh được chia thành hai giai đoạn: đình cổ truyền ở Sài Gòn - Gia Định (từ khi thành lập đến năm 1975) và đình đô thị đương đại (từ sau năm 1975 đến nay).


Suy nghĩ về nội hàm các khái niệm tín ngưỡng và tôn giáo

tác giả cho rằng tôn giáo và tín ngưỡng là hai khái niệm khác nhau. nội hàm của chúng mang những đặc trưng khác nhau. bài viết cố gắng nêu ra những đặc trưng của tín ngưỡng đối lập với những đặc trưng của tôn giáo. tuy cùng là hoạt động của con người dựa trên niềm tin vào sức mạnh phi nhiên, những tín ngưỡng hướng đến nhu cầu của đời sống (sinh) của cộng đồng, còn tôn giáo đáp ứng khát vọng vượt khỏi giới hạn của cái chết (tử) của cá nhân. nếu tín ngưỡng xét đến cùng mang ý nghĩa vụ lợi, người ta thực hành nó nhằm cầu xin tránh khỏi dịch bệnh, sinh con đẻ cái, mùa màng tốt tươi, mưa thuận gió hòa… thì tôn giáo được đặc trưng bởi tính lý tưởng, nó cấp ý nghĩa cho cuộc đời cá nhân vốn hữu hạn, hứa hẹn cuộc sống vĩnh cửu tốt đẹp “mai sau” cho những ai tu hành và thực hiện lối sống theo những chuẩn mực của nó.


Cấu trúc nhị nguyên của tín ngưỡng, tôn giáo người Chăm Nam Trung Bộ

Bài viết này tiếp cận tín ngưỡng, tôn giáo của người Chăm ở Ninh Thuận và Bình Thuận trong cái nhìn cấu trúc luận thông qua việc tiếp cận một cặp phạm trù điển hình trong đời sống tâm linh Chăm là Awal - Ahier. Trong đó tác giả xem xét nguồn gốc hình thành cấu trúc này, những biểu hiện cụ thể của cấu trúc ấy thông qua các cặp phạm trù thành phần. Những phân tích này giúp chứng minh quan điểm, mà các nhà nghiên cứu trước đã đưa ra nhưng chưa đi sâu lý giải, cho rằng Awal - Ahier là một cấu trúc nhị nguyên tồn tại vừa đối lập nhưng lại thống nhất, vận động linh hoạt trong hệ thống tín ngưỡng, tôn giáo của người Chăm.


Hòa thượng Khánh Hòa với quá trình xây dựng nền giáo dục tân học Phật giáo Việt Nam

Bài viết đi sâu vào phân tích và trình bày thêm về quá trình xây dựng nền giáo dục tân học Phật giáo Việt Nam của Hòa thượng Khánh Hòa. Qua đó, góp phần bổ cứu nguồn tư liệu nhằm làm sáng tỏ hơn vai trò và vị trí của Ngài trong tiến trình chấn hưng Phật giáo Việt Nam.


Phật giáo nhập thế - Tiếp cận từ tư tưởng Phật giáo nhập thế của Trần Nhân Tông

Bài viết khảo sát một số quan niệm về Phật giáo nhập thế đương đại, xác định nan đề, đi tới tìm hiểu, đúc kết một số quan điểm mang tính định hướng từ tư tưởng Phật giáo nhập thế của Trần Nhân Tông, nhằm góp phần cung cấp thêm cơ sở tư tưởng cho quá trình nhập thế của Phật giáo Việt Nam hiện nay, đồng thời cũng là góp phần khẳng định giá trị to lớn, vươn vượt qua thời gian, của di sản Trần Nhân Tông.


Tài liệu mới download

Từ khóa được quan tâm

Có thể bạn quan tâm

Bộ sưu tập

Danh mục tài liệu